Mỗi Tháng Một Vị Thánh : Chân phước Fulton John Sheen (1895-1979) - Công Bình

Người đã dùng tiếng nói của mình để dẫn con người đến với Đức Kitô

Ngày 24 tháng 9 năm 2026, tại St. Louis, Missouri - USA, một sự kiện đáng chú ý đã diễn ra trong đời sống Giáo hội Công giáo Hoa Kỳ : Đức cha Fulton J. Sheen được tuyên phong Chân phước.

* * *

ần 50.000 người đã quy tụ tại Dome at America’s Center để tham dự thánh lễ. Thánh lễ do Đức Hồng y Luis Antonio Tagle, Quyền Tổng trưởng Bộ Loan báo Tin Mừng, chủ sự với tư cách là đặc phái viên của Đức Giáo hoàng Lêô XIV. Đây là lần thứ ba Đức Hồng y người Philippines được Đức Giáo hoàng cử làm đại diện chủ sự một lễ tuyên phong Chân phước, sau lễ tuyên phong Chân phước cho Pauline Jaricot tại Lyon năm 2022 và cho cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp tại Việt Nam vào tháng 7 năm 2026.

Chân phước Fulton J. Sheen từng là một trong những gương mặt Công giáo quen thuộc trên radio và truyền hình Mỹ của thế kỷ XX. Nhưng đằng sau hình ảnh một vị giám mục trước máy quay là một linh mục, nhà giáo dục và nhà truyền giáo đã dành phần lớn cuộc đời để tìm cách đưa những câu hỏi về đức tin vào đời sống thường ngày.

Từ giảng đường đến radio

Chân phước Fulton J. Sheen sinh ngày 8 tháng 5 năm 1895 tại El Paso, Illinois, trong một gia đình Công giáo. Sau khi được đào tạo tại Hoa Kỳ, ngài sang châu Âu học tập và nghiên cứu triết học, thần học tại Đại học Công giáo Louvain ở Bỉ. Ngài chịu chức linh mục ngày 20 tháng 9 năm 1919, rồi giảng dạy và hoạt động mục vụ tại Hoa Kỳ. Ngài trở thành một trí thức công giáo có uy tín.  

Nhưng Chân phước Fulton J. Sheen không chỉ muốn kiến thức của mình chỉ nằm trong những giảng đường, mà ngài muốn đem kiến thức đến với những người không có cơ hội đọc sách thần học, những người đang đau khổ, những người đang hoài nghi, những người đã rời xa giáo hội. Và vì thế ngài bước vào thế giới của truyền thông.

Đó cũng là lúc Ngài bắt đầu sử dụng một phương tiện truyền thông mới để thực hiện một công việc vốn đã rất quen thuộc với Giáo hội : giảng dạy và loan báo tin mừng.

Một vị giám mục trên truyền hình

Đỉnh cao trong hoạt động truyền thông của Chân phước Fulton J. Sheen đến vào những năm 1950 với chương trình Life Is Worth Living – Đời đáng sống.

Mỗi tuần, đông đảo người Mỹ theo dõi một vị giám mục nói về Thiên Chúa, gia đình, tình yêu, đau khổ, sự tha thứ và cái chết. Cách trình bày của ngài khá đơn giản : một chiếc bảng đen, những câu chuyện và những lập luận được diễn đạt bằng ngôn ngữ mà khán giả bình thường có thể hiểu được.

Năm 1953, Chân phước Fulton J. Sheen nhận giải Emmy cho chương trình của mình. Ngài trở thành một gương mặt quen thuộc của truyền hình Mỹ trong thời kỳ phương tiện này đang nhanh chóng phát triển.

Tuy nhiên, truyền hình đối với Chân phước John Sheen vẫn chỉ là một phương tiện chứ không phải mục đích. Ngài sử dụng radio và truyền hình để đưa những vấn đề về đức tin vào không gian công cộng, nơi những người không thường xuyên đến nhà thờ cũng có thể nghe được.

Trong bài giảng tại lễ tuyên phong Chân phước, Đức Hồng y Luis Antonio Tagle dùng hình ảnh người gác cửa để nói về Chân phước Fulton J. Sheen : người gác cửa không phải là chủ nhà, nhưng mở cửa để người khác bước vào. Hình ảnh này gợi lại cách Thánh nhân nhìn vai trò của mình trong truyền thông : phương tiện có thể thu hút sự chú ý, nhưng điều quan trọng hơn là điều được truyền tải qua phương tiện ấy.

Từ màn ảnh đến những người ở bên lề

Bên cạnh công việc truyền thông, Chân phước John Sheen còn đảm nhận nhiều trách nhiệm trong Giáo hội. Từ năm 1950 đến 1966, ngài lãnh đạo Society for the Propagation of the Faith (tạm dịch là Hội Truyền Bá Đức Tin), tổ chức hỗ trợ các hoạt động truyền giáo của Giáo hội tại nhiều nơi trên thế giới. Ngài cũng tham dự Công đồng Vatican II và sau đó trở thành giám mục Rochester năm 1966.

Một khía cạnh khác trong hoạt động của Ngài được nhắc lại trong bài giảng của Đức Hồng y Tagle là cuộc gặp với một người mắc bệnh phong tại Uganda.

Theo câu chuyện được kể lại, Chân phước ban đầu cảm thấy sợ hãi trước tình trạng của người bệnh, nhưng sau đó đã vượt qua sự e ngại và chạm vào người ấy. Đức Hồng y Tagle dùng cuộc gặp này để minh họa cho một cách hiểu về việc loan báo Tin Mừng : không chỉ nói về Đức Kitô, mà còn đến gần những con người đang đau khổ.

Phía sau tiếng nói công chúng

Một trong những điều thường được nhắc đến khi nói về đời sống của Chân phước John Sheen là việc ngài dành mỗi ngày một giờ cầu nguyện trước Thánh Thể, điều mà ngài gọi là Holy Hour – Giờ Thánh.

Đối với ngài, hoạt động truyền thông gắn liền với đời sống cầu nguyện. Radio và truyền hình giúp ngài đến với công chúng; nhưng đời sống linh mục của ngài vẫn được xây dựng trên cầu nguyện, Thánh Thể và công việc mục vụ.

Ngày 9 tháng 12 năm 1979, Thánh nhân qua đời trong nhà nguyện riêng, trước Nhà Tạm.

Ngài đã sống qua phần lớn thế kỷ XX, từ thời radio trở thành phương tiện truyền thông đại chúng cho đến khi truyền hình trở thành một phần quen thuộc trong các gia đình Mỹ.

Từ Đấng Đáng kính đến Chân phước

Án phong thánh cho Đức Cha Fulton John Sheen được mở năm 2002. Năm 2012, Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI tuyên bố ngài là Đấng Đáng kính.

Năm 2019, Đức Giáo hoàng Phanxicô công nhận một phép lạ được quy cho lời chuyển cầu của ngài, liên quan đến em bé James Fulton Engstrom. Gia đình em cho biết họ đã cầu xin sự chuyển cầu của đấng Đáng Kính Fulton J. Sheen.

Tiến trình tuyên phong Chân phước kéo dài nhiều năm và từng trải qua nhiều trì hoãn. Cuối cùng, ngày 24 tháng 9 năm 2026, nghi thức đã được cử hành tại St. Louis, bang Missouri.

Điểm xúc động nhất trong nghi lễ là có sự hiện diện của James Fulton Engstrom, cậu bé mà sự sống của em được Giáo hội công nhận là phép lạ nhờ lời chuyển cầu của Đức Tổng Giám mục Fulton John Sheen.

Năm 2010, James Fulton được sinh ra tại Illinois trong tình trạng không có dấu hiệu của sự sống. Em không có nhịp tim và không tự thở trong khoảng 61 phút. Gia đình và những người có mặt đã cầu xin sự chuyển cầu của Á Thánh Fulton J. Sheen. Sau đó, trái tim em bất ngờ đập trở lại và em bắt đầu thở. Các cuộc thẩm tra y khoa và thần học của Giáo hội đã kết luận rằng trường hợp này không thể được giải thích đầy đủ bằng khoa học và có thể quy cho lời chuyển cầu của Chân phước Fulton J. Sheen. Đức Giáo hoàng Phanxicô chính thức công nhận phép lạ vào ngày 6 tháng 7 năm 2019.

Điều đặc biệt là James Fulton, nay đã 16 tuổi, đã có mặt trong chính Thánh lễ phong chân phước. Em cùng cha mẹ và các thành viên trong gia đình tiến lên và mang một thánh tích của Đức Fulton J. Sheen trong nghi lễ. Hình ảnh cậu bé từng được cho là không thể sống sót nay đứng trước hàng chục nghìn người trong ngày vị chân phước được tuyên phong đã trở thành một trong những khoảnh khắc đáng nhớ nhất của buổi lễ.

Việc Chân phước Fulton Sheen được tuyên phong Chân phước đặt ngài bên cạnh nhiều vị thánh và chân phước khác trong lịch sử Giáo hội Công giáo Hoa Kỳ. Nhưng nét riêng trong câu chuyện của Thánh nhân nằm ở sự kết hợp giữa công việc mục vụ, giảng dạy và việc sử dụng radio, truyền hình như một phương tiện loan báo Phúc Âm trong thế kỷ XX.

Một tiếng nói cũ trong một thời đại mới

Gần nửa thế kỷ sau khi Chân phước Fulton J. Sheen qua đời, sách của ngài vẫn được tái bản, những bài giảng cũ tiếp tục xuất hiện trên Internet, và các chương trình truyền hình đen trắng được những thế hệ sau tìm lại xem.

Tất nhiên, nhiều điều Ngài nói mang dấu ấn của thời đại ngài. Nhưng một số câu hỏi vẫn còn quen thuộc với chúng ta hôm nay : Con người là ai ? Đau khổ có ý nghĩa gì ? Tình yêu và sự tha thứ có thể thay đổi một cuộc đời như thế nào ? Đức tin có thể nói gì với một thế giới đang thay đổi ?

Chính những câu hỏi ấy giúp giải thích vì sao một số tác phẩm của Ngài vẫn được tìm xem và nghe lại hôm nay.

Tên chương trình nổi tiếng nhất của Ngài, Life Is Worth Living – Đời đáng sống, cũng có thể được xem như một chủ đề thường trở lại trong suy tư : ý nghĩa của đời sống con người, cuộc đời đáng sống không phải vì cuộc đời không có đau khổ. Cuộc đời đáng sống bởi vì trong đau khổ vẫn còn có hy vọng. Điều ấy được minh chứng một cách trọn vẹn và rạng rỡ nơi cuộc đời của Đấng Đáng Kính Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận của chúng ta : người đã biến ngục tù thành trường học của hy vọng, và biến thập giá thành con đường dẫn đến sự sống.

Và trong ngày 24 tháng 9 năm 2026, khi Giáo hội nâng ngài lên bậc  Chân phước, có lẽ điều được nhắc lại không phải là giải Emmy, những chương trình truyền hình hay hàng triệu khán giả, mà Điều được nhắc lại là một cuộc đời đã cố gắng dùng tất cả những gì mình có : trí tuệ, lời nói, tài năng, danh tiếng và cả sự thinh lặng, để mở một cánh cửa : Một cánh cửa dẫn đến Đức Kitô.

Công Bình lược thuật